ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ - ΦΟΡΕΙΣ - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ, Σχολή Γονέων, Τι είναι τα ναρκωτικά; Τι είναι εθισμός; Τι είναι εξάρτηση; Πού μπορώ να απευθυνθώ; ΑΡΘΡΑ

ΑΡΘΡΑ

«Η ασφαλής χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά»

Το Κέντρο Πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας «ΑΡΙΑΔΝΗ» θα υλοποιήσει το τρέχον σχολικό έτος 2018/2019 προληπτικές παρεμβάσεις στους μαθητές των δημοτικών και των γυμνασίων με θέματα όπως σύγχρονες μορφές εξάρτησης, η επιρροή των φίλων, η αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, η σχέση με το άλλο φύλο.

Με αφορμή τις παραπάνω δράσεις του Κέντρου Πρόληψης «ΑΡΙΑΔΝΗ» θα δημοσιευτούν μια σειρά από άρθρα που βασίζονται στην πλούσια θεματολογία που αναδεικνύεται από τις συναντήσεις με τους μαθητές. Το πρώτο θέμα που επιλέχτηκε αφορά την ασφαλή χρήση του διαδικτύου που αποτελεί ένα σημαντικό μέρος του ελεύθερου χρόνου των μαθητών.

Η χρησιμότητα του διαδικτύου ως μέσo που προάγει την ενημέρωση, τη γνώση και την ψυχαγωγία είναι δεδομένη και η εξάπλωση του τόσο ραγδαία που δεν λείπει πια σχεδόν από κανένα σπίτι. Και πράγματι πολλοί γονείς από νωρίς θεωρούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και το ίντερνετ απαραίτητο εργαλείο που βοηθάει το παιδί τους να ενημερωθεί, να διευρύνει τις γνώσεις του, να βρει εύκολα, γρήγορα και ανέξοδα πληροφορίες για τις εργασίες του σχολείου, ή ακόμα και να εξοικειωθεί με την τεχνολογία που η εποχή επιτάσσει. Ωστόσο, όταν μιλάμε για παιδιά οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί καθώς όσο ελκυστικό και αν είναι το διαδίκτυο δεν παύει να εγκυμονεί πολλούς κινδύνους.

Είναι σημαντικό για το παιδί να μάθει να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο με κανόνες και όρια καθώς αυτό εύκολα μπορεί να γίνει εθιστικό. Και επειδή ο υπολογιστής εύκολα μπορεί να γίνει ο καλύτερος φίλος του παιδιού, θα πρέπει να μην αφιερώνει σε αυτό πολύ χρόνο ώστε να μην αποσπάται  η προσοχή του από τα μαθήματά του στο σχολείο. Η φυσική διαπροσωπική επαφή και το παιχνίδι με παιδιά της ηλικίας του δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αντικατασταθεί από τα παιχνίδια που μπορεί μόνο του να παίζει  μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή του. Για τον λόγο αυτό οι γονείς είναι ωφέλιμο να ενισχύουν τις φυσικές δραστηριότητες του παιδιού και να έχουν συμφωνήσει μαζί του πόσες και ποιες ώρες την εβδομάδα μπορεί να το χρησιμοποιεί.

Με το να γνωρίζει ο ίδιος ο γονιός τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του διαδικτύου μπορεί να προφυλάξει και να διδάξει στο παιδί του τον σωστό και ασφαλή τρόπο χρήσης.

Ποιά είναι η κατάλληλη ηλικία για να αρχίσει το παιδί να χρησιμοποιεί το ίντερνετ;

Αναφορικά με το πότε ένα παιδί πρέπει να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο δεν υπάρχει καθορισμένη ηλικία έναρξης. Έχει παρατηρηθεί πως ο μέσος όρος ηλικίας των παιδιών που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο γίνεται όλο και μικρότερος.

Εξάλλου στις μέρες μας σε πολλά σχολεία του δημοτικού τα παιδιά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο στα πλαίσια του μαθητικού προγράμματος.

Επιπλέον για πολλούς γονείς το διαδίκτυο αποτελεί αναπόπαστο κομμάτι της δουλειάς ή της ψυχαγωγίας τους και βλέποντας τους τα παιδιά να το χρησιμοποιούν είναι λογικό να θελήσουν να συνδεθούν και εκείνα. Πρόκειται για μια αναμενόμενη συμπεριφορά αν αναλογιστούμε την τάση του παιδιού να μιμείται τους γονείς του και αν σκεφτούμε παράλληλα πόσο μαγικό θα φαίνεται το διαδίκτυο στα μάτια ενός παιδιού, με τις εικόνες, τα μηνύματα και τις απεριόριστες δυνατότητες που προσφέρει.

Εκείνο που έχει σημασία και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή είναι ο τρόπος χρήσης από την πλευρά του παιδιού. Το διαδίκτυο προσφέρει τη δυνατότητα να αναζητήσει και να βρει κανείς τα πάντα. Μπορεί να βρει κανείς πληροφορίες, βιβλία, παιχνίδια, να αγοράσει προϊόντα από όλο τον κόσμο, να επικοινωνήσει με ανθρώπους από άλλη χώρα, να δει ακατάλληλες για την ηλικία του ιστοσελίδες . Είναι αυτονόητο λοιπόν πως θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερη μέριμνα και έλεγχος από τους γονείς για τις ιστοσελίδες που αυτό επισκέπτεται. Είναι απαραίτητο για τους γονείς να αφιερώσουν χρόνο για να εξηγήσουν στο παιδί ποιός είναι ο κατάλληλος και επιτρεπτός τρόπος χρήσης και να του αναφέρουν με ακρίβεια ποιοί κίνδυνοι υπάρχουν, τι θα πρέπει να προσέχει και πώς θα μάθει να τους αποφεύγει.

Επιπλέον, το παιδί πρέπει να μάθει να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και να πλοηγείται στον άγνωστο διαδικτυακό κόσμο με την καθοδήγηση των γονιών του. Μπορεί λοιπόν  να καθίσει ένας γονέας δίπλα στο παιδί του και να του δείξει τον κατάλληλο και ασφαλή τρόπο χρήσης. Παράλληλα οι γονείς μπορούν να τοποθετήσουν τον υπολογιστή σε έναν κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού (π.χ. σαλόνι) και όχι στο παιδικό δωμάτιο ώστε να μην μπορεί να απομονωθεί ανενόχλητο το παιδί στο δωμάτιο του. Οι γονείς οφείλουν να το συμβουλεύσουν να μην δίνει από μόνο του προσωπικά στοιχεία ακόμα και αν του ζητηθούν ή να συνομιλεί με άγνωστα άτομα ή να συναντήσει σε κάποιο μέρος κάποιο από αυτά. Τέλος μπορούν να προμηθευτούν  λογισμικά προγράμματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο και εμποδίζουν την είσοδο σε ακατάλληλες για παιδιά ιστοσελίδες.

 

Η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π. «ΑΡΙΑΔΝΗ»

Ζιάγκου Κων/να - Ψυχολόγος


«Οι γιορτές ως στιγμές φροντίδας, αποδοχής και ενδοσκόπησης»

Οι γιορτές που έρχονται, ακόμη και στην δύσκολη κοινωνικοοικονομική συγκυρία που βιώνουμε, είναι η περίοδος που κάνουμε ένα δωράκι και στον εαυτό μας ή που σχεδιάζουμε διάφορες αλλαγές στη ζωή μας όπως να κόψουμε το τσιγάρο, να ασχοληθούμε με τον αθλητισμό ή να αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο στην οικογένειά μας. Κ άνουμε σχέδια που μέσα από το πρίσμα της γιορτινής αισιοδοξίας φαίνονται προσιτά χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη ότι για ορισμένες μεγάλες αλλαγές πρέπει να έχει ωριμάσει η στιγμή και η απόφαση μέσα μας. Οι γιορτές επειδή έχουν έναν χαρακτήρα εσωστρεφή προς την οικογένεια και τις σχέσεις, αποτελούν μια καλή ευκαιρία για ενδοσκόπηση.

Στη διαδικασία αυτή η φροντίδα των σημαντικότερων για μας σχέσεων που μπορεί να είναι ο  σύντροφος, η οικογένεια, οι φίλοι ή οι συγγενείς, είναι ένα σημαντικό δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Στις γιορτές μπορούμε να κάνουμε την αρχή να βάλουμε ως προτεραιότητα, πριν από τα ψώνια, τα γεύματα και τις εξόδους, να χορτάσουμε τους κοντινούς μας ανθρώπους. Ο χρόνος, ακόμη και πολύ φορτωμένος, έχει την ιδιότητα να είναι ταυτόχρονα και ελαστικός και να χωράει πολλά πράγματα, αρκεί εμείς να είμαστε διαθέσιμοι να τους κάνουμε χώρο.

Η τελετουργικότητα τείνει να εκλείψει από την καθημερινότητά μας. Συνήθως δεν προλαβαίνουμε να κάνουμε τα πιο απλά πράγματα από την αρχή μέχρι το τέλος ή κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα με αποτέλεσμα να χάνουμε την αίσθηση πληρότητας και ικανοποίησης. Οι γιορτές είναι γεμάτες από μικρές και μεγάλες ιεροτελεστίες και τελετουργικά όπως ιδιαίτερος στολισμός, μυρωδιές, μουσικές που οξύνουν τις αισθήσεις μας για να νιώσουμε πιο έντονα το εορταστικό κλίμα. Αυτό είναι σημαντικά να το μεταφέρουμε και στη ζωή μας: να επιτρέψουμε στις αισθήσεις μας να είναι διαθέσιμες για να δέχονται και να αφομοιώνουν αυτά που μας συμβαίνουν για να μπορούμε στη συνέχεια να φιλτράρουμε ό,τι θέλουμε να κρατήσουμε.

Οι γιορτές είναι επίσης αφορμή νααναγνωρίσουμε στον εαυτό μας αυτά που κατάφερε, είτε είναι μικρά καθημερινά πράγματα είτε είναι μεγαλύτερα επιτεύγματα. Να αναρωτηθούμε αν όλες οι απαιτήσεις που έχουμε από τον εαυτό μας είναι πράγματι αναγκαίες ή αν μπορούμε να βάλουμε προτεραιότητες και να αναβάλουμε κάποιες για αργότερα. Ενδεχομένως να κάνουμε δυο βήματα πίσω και να κοιτάξουμε με επιείκεια τις αδυναμίες και τις δυσκολίες μας, λ έγοντας οι ίδιοι στον εαυτό μας «δεν πειράζει…»,ή το «μπράβο…».

Τέλος, η έννοια της πολυτέλειας είναι υποκειμενική και σημαίνει κάτι διαφορετικό για τον καθένα, ανάλογα με την φιλοσοφία και τον τρόπο ζωής του. Είναι σημαντικό να διατηρούμε για τον εαυτό μας την «πολυτέλεια της πολυτ έλειας», τη δυνατότητα δηλαδή να περιμένουμε τις γιορτές για εμάς τους ίδιους αυτό το κάτι  λίγο πιο άχρηστο, λίγο πιο παράτολμο, λίγο πιο τρελό που πάντοτε επιθυμούσαμε.

Η φροντίδα των αγαπημένων μας προσώπων, ο πολύτιμος χρόνος που θα τους αφιερώσουμε, οι μικρές τελετουργ ίες που θα χρωματίσουν την καθημερινότητα, η αναγνώριση των προσπαθειών μας και η μικρή πολυτέλεια που θα επιτρέψουμε στον εαυτό μας  είναι σημαντικά δώρα, δώρα με συναισθηματική αξία και διάρκεια που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας. 

Καλές γιορτές λοιπόν με στιγμές χαράς, αγάπης και ευγνωμοσύνης!

Κωνσταντίνα Ζιάγκου

Ψυχολόγος (Dipl.Psych., M.Sc)-

Επιστημονικά Υπεύθυνη Κ.Π ΑΡΙΑΔΝΗ


«H εκμάθηση ξένων γλωσσών ως αναγκαίο εφόδιο σε ένα κόσμο που αλλάζει»

       *Αφορμή για το άρθρο είναι η ομιλία μου στην απονομή πιστοποιητικών γλωσσομάθειας που διοργάνωσε ο σύλλογος ιδιοκτητών ξένων γλωσσών (Palso) σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής υγείας ΑΡΙΑΔΝΗ.

       Τα παιδιά ζουν σήμερα σε ένα απόλυτα δικτυωμένο περιβάλλον. Παγκόσμιες διαδικασίες και  νέες τεχνολογίες επικοινωνίας απαιτούν μια διαφορετική προσέγγιση της γλώσσας. Η καθημερινότητα ακόμη και πολύ μικρών παιδιών καθορίζεται ήδη ουσιαστικά σε πολλά μέρη από τη χρήση των νέων μέσων τεχνολογίας και είναι όλο και πιο συχνά πολυπολιτισμική και πολύγλωσση. Τα παιδιά δεν έρχονται μόνο στο νηπιαγωγείο ή στο σχολείο σε επαφή με την πολιτισμική και γλωσσική ποικιλότητα του κόσμου μας αλλά ακόμη πιο νωρίς στην οικογένεια και στο άμεσο περιβάλλον τους.

       Τα παιδιά σήμερα αντιλαμβάνονται την πολυγλωσσία μάλλον ως κανονικότητα και διαισθάνονται ότι η εκμ άθηση γλωσσών είναι χρήσιμη.

       Η Ευρωπαϊκή Ένωση αξιώνει για όλους τους πολίτες της την εκμάθηση και άλλων γλωσσών εκτός από τη μητρική, με στόχο τη διευκόλυνση της αλληλοκατανόησης και τη διατήρηση της γλωσσικής και πολιτισμικής ποικιλότητας. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος πρέπει όλοι οι σπουδαστές και όλες οι σπουδάστριες της Ευρωπαϊκ ής Ένωσης να έχουν την ευκαιρία να μάθουν τουλάχιστον δύο σύγχρονες ξένες γλώσσες κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής τους εκπαίδευσης. Έτσι στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει καθιερωθεί η εκμ άθηση ξένης γλώσσας ως υποχρεωτικό μάθημα στο δημοτικό.

       Το μυαλό μας διαθέτει μία ικανότητα η οποία ονομάζεται νευροπλαστικότητα, που αναφέρεται στην δια βίου ικανότητα του εγκεφάλου να αναμορφώνει τις συνδέσεις των νεύρων, όταν αυτά αντιμετωπίζουν νέες εμπειρίες. Με απλά λόγια ο εγκέφαλος με κάθε νέα πρόκληση μπορεί πραγματικά να γίνει ταχύτερος και αποτελεσματικότερος χωρίς να έχει σημασία η ηλικία. Έτσι με το να εκθέτουμε το μυαλό μας σε καινούριες «ασκήσεις» όπως θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε την εκμάθηση ξένων γλωσσών  έχουμε οφέλη στην γνωστική και την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη αλλά και στην επαγγελματική σταδιοδρομία. Ας τα δούμε αναλυτικά παρακάτω.

Οφέλη στην γνωστική ανάπτυξη 

·       Μνήμη

       Το μυαλό είναι ένας πνευματικός μυς. Καθώς η εκμάθηση μιας γλώσσας απαιτεί την απομνημόνευση λεξιλογ ίου και κανόνων βελτιώνονται όλοι οι τομείς της μνήμης .

·       Προσοχή

       Η πολυγλωσσία σχετίζεται με την καλύτερη παρατηρητικότητα. Οι πολύγλωσσοι έχουν μεγαλύτερη εμπειρία στην συγκέντρωση σχετικών με το θέμα πληροφοριών και την απόρριψη των λιγότερο σημαντικών. Επίσης είναι καλύτεροι στον εντοπισμό των παραπλανητικών στοιχείων.

·       Ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και λήψης αποφάσεων

       Οι δίγλωσσοι παίρνουν πιο ορθολογιστικές αποφάσεις. Ο ορισμός της έννοιας των λέξεων της ξένης γλώσσας ποικίλει και μπορεί να αποδοθεί ποικιλοτρόπως μέσα στις διάφορες προτάσεις.

·       Ανάπτυξη πολλαπλών δεξιοτήτων (Multitasking)

Τα πολύγλωσσα άτομα και κυρίως τα παιδιά υπερτερούν στην εναλλαγή των συστημάτων του λόγου δηλ., στην δομ ή και τον γραπτό λόγο. Αυτή η εναλλαγή βοηθάει στην ανάπτυξη πολλαπλών δεξιοτήτων.

·       Καθυστερούν τα σημάδια της άνοιας και της νόσου Αλτσχάιμερ

       Η εκπαίδευση αυτή του εγκεφάλου μπορεί να οδηγήσει στην καταπολέμηση της εξασθένησης των γνωστικών λειτουργιών που συνδέονται με τη συνήθη πορεία της γήρανσης.

Οφέλη στην ψυχοσυναισθηματική υγεία

·       Αυτοπεποίθηση

       Η ενασχόληση με μια ξένη γλώσσα και η κατάκτηση ενός γνωστικού επιπέδου γλωσσομάθειας ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ικανοποίησης αφού συνδέεται με επίτευξη στόχων .

·       Αυτοδιαχείριση- Αυτοέλεγχος

Η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας προϋποθέτει τον προγραμματισμό, την ιεράρχηση στόχων και την λειτουργική διαχείριση χρόνου. Αναπτύσσονται με αυτό τον τρόπο δεξιότητες αυτοδιαχείρισης και ενισχύεται η δημιουργικότητα.

·       Διαπολιτισμικές δεξιότητες

       Αναπτύσσεται η ικανότητα του ατόμου να ανταποκρίνεται στις ποικίλες απαιτήσεις της διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Δίνεται η δυνατότητα να γίνει  ανοιχτός  και ανεκτικός διαπολιτισμικός ομιλητής. Η δεύτερη γλώσσα μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην δημιουργία διαφορετικών πλαισίων αντίληψης για τον κόσμο. Μιλώντας μια άλλη γλώσσα εκτός της μητρικής έχει κανείς μια εναλλακτική θέαση του κόσμου.

Οφέλη στην επαγγελματική σταδιοδρομία

  • Η γνώση ξένων γλωσσών προσφέρει εκπαιδευτικές και επαγγελματικές ευκαιρίες
  • Η  ξένη γλώσσα είναι απαραίτητη για την χρήση των εργαλείων της τεχνολογίας

       Τέλος σήμερα που περίπου 3.500.000 άνθρωποι χρησιμοποιούν περισσότερες από μια γλώσσες για να επικοινωνήσουν καθημερινά, η γνώση μιας ξένης γλώσσας είναι πραγματικά ένα εφόδιο σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.

Κωνσταντίνα Ζιάγκου

Ψυχολόγος (Dipl.Psych., M.Sc)-

Επιστημονικά Υπεύθυνη Κ.Π ΑΡΙΑΔΝΗ


«Πώς μπορώ να ενθαρρύνω το παιδί μου στη μάθηση;»

       Ένα πρόγραμμα μελέτης στο σπίτι απαιτεί την παρέμβαση των γονιών με στόχο την αυτοπειθαρχία του μαθητή στο διάβασμα. Υπάρχουν μερικοί γενικοί κανόνες που επηρεάζουν τη μελέτη του παιδιού στο σπίτι:

  • Η καλή συνεργασία των γονέων  με τους εκπαιδευτικούς παρέχει σταθερότητα και ομοιότητα στις απαιτήσεις ανάμεσα στο σχολείο και τους γονείς.
  • Η σχέση των ίδιων των γονέων με τα σχολικά καθήκοντα, τα προσωπικά τους βιώματα σαν μαθητές και οι προτιμήσεις τους ή αντίθετα η δυσκολία που οι ίδιοι έχουν απέναντι σε κάποια μαθήματα, επηρεάζουν το παιδί ως προς τη στάση που θα αναπτύξει απέναντι στις σχολικές του υποχρεώσεις.
  • Οι προσωπικές επιθυμίες και προσδοκίες των γονέων ως προς το μέλλον των παιδιών τους είναι επίσης σημαντικές.
  • Το συναισθηματικό κλίμα που επικρατεί στην οικογένεια, οι σχέσεις ανάμεσα στους γονείς, η κοινή στάση σε θέματα διαπαιδαγώγησης συμβάλλουν στο να δημιουργηθεί είτε μια κατάσταση που ευνοεί την αυτοσυγκέντρωση και τη διάθεση για εργασία είτε αντίθετα  μια κατάσταση έντασης και άγχους που αποδιοργανώνει τη μελέτη του παιδιού.
  • Η διατροφή του παιδιού είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει τη γενικότερη διάθεση για εργασία. Συχνά όμως η σημαντικότητα αυτού του παράγοντα υποτιμάται.
  • Ο ύπνος και η ξεκούραση επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο στην απόδοση των μαθητών.

       Επιπλέον υπάρχουν και πιο ειδικοί παράγοντες , οι οποίοι σχετίζονται άμεσα με τη μελέτη στο σπίτι:

  • Σεβασμός στο ρυθμό μάθησης που είναι ιδιαίτερος για κάθε παιδί. Η υπερβολική πίεση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την απόδοση.
  • Καθορισμός της χρονικής διάρκειας για τη μελέτη των μαθημάτων. Σε παιδιά μεγαλύτερων τάξεων μπορεί να γίνεται στην αρχή της σχολικής χρονιάς ένα χρονοδιάγραμμα μελέτης. Έτσι το παιδί θα μπορέσει να συνειδητοποιήσει πόσο χρόνο χρειάζεται και να αυξομειώσει, αν αυτό είναι απαραίτητο, το ρυθμό του, αλλά και να μπορέσει να υπολογίσει τον ελεύθερο χρόνο που θα έχει.
  • Σταθερότητα στο ρυθμό μελέτης. Είναι σημαντικό να υπάρχει μια σταθερότητα στις ώρες που το παιδί διαβ άζει και γενικότερα στο ημερήσιο πρόγραμμά του ώστε να μπορεί να οργανωθεί καλύτερα.
  • Σεβασμός στις προτιμήσεις του παιδιού. Φυσικά το παιδί είναι εκείνο που θα αποφασίσει με ποια μαθήματα θα ασχοληθεί πρώτα. Αν θέλει να ξεκινήσει πρώτα με τα ¨εύκολα¨ μαθήματα και στη συνέχεια με τα ¨δύσκολα¨ ή το αντίθετο θα το καθορίσει μόνο του.
  • Γνώση των δυνατοτήτων και των αδυναμιών του παιδιού, γνώση η οποία θα συντελέσει στην αναζήτηση βο ήθειας όπου κρίνεται αναγκαία αλλά και στην προσαρμογή των απαιτήσεων στο δυναμικό του παιδιού.
  • Προώθηση της αυτονομίας και της σκέψης του παιδιού και όχι της εξάρτησης και της απομνημόνευσης.
  • Δημιουργία ατμόσφαιρας ηρεμίας και χιούμορ που θα βοηθήσει το παιδί να είναι χαλαρό και να καταβάλλει προσπάθεια μάθησης.

       Ένα πρόγραμμα μελέτης στο σπίτι χρειάζεται συνεχή προσπάθεια και από τους γονείς και από το παιδί. Οι γονε ίς ας μην απογοητεύονται και ας κάνουν υπομονή. Και ας μη ξεχνάμε ότι  αρκετά καλός γονιός σημαίνει στέκομαι με ενδιαφέρον δίπλα στο παιδί στην προσπάθεια που κάνει να οργανώσει το διάβασμά του. Ας δεχτούμε τα παιδιά μας όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε ή θα έπρεπε να είναι γιατί οι άνθρωποι δεν βελτιώνονται αν δεν νιώσουν αποδοχή και αν δεν έχουν την πίστη και αισιοδοξία ότι μπορούν να βελτιωθούν.

Κωνσταντίνα Ζιάγκου

Ψυχολόγος-Επιστημονικά υπεύθυνη Κέντρου Πρόληψης ΑΡΙΑΔΝΗ


«Οικονομική κρίση και ψυχολογικές επιπτώσεις: η είσοδος σε μια νέα εποχή»

         Η οικονομική κρίση που βιώνουμε αναμφισβήτητα διαμορφώνει μια νέα κοινωνική πραγματικότητα στην οποία η αύξηση της ανεργίας και η αύξηση της φτώχειας έχει αλυσιδωτή επίπτωση τόσο στην αύξηση της χρήσης ουσιών  όσο και στον αριθμό των αυτοκτονιών .Σε έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης  η οποία κατέγραψε τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στους αριθμούς της θνησιμότητας σε 26 χώρες της Ευρώπης από το 1970 έως και το 2010, προκύπτει ότι μία αύξηση της ανεργίας της τάξης του 3% μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο 4% των αυτοκτονιών και 6% των δολοφονιών, ενώ ο αλκοολισμός δύναται να αυξηθεί κατά 28%.

         Μεταξύ των συνεπειών της οικονομικής κρίσης καταγράφονται η αναβολή γάμων, η απώλεια της παραδοσιακ ής αντρικής ταυτότητας, η αύξηση της παράνομης εργασίας και η αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας συμπεριλαμβανομένης της κακοποίησης ανηλίκων. Σε σχέση με την ταυτότητα του άνδρα αντιλήψεις που σχετ ίζονται με την προστασία και τη συντήρηση της οικογένειας εξακολουθούν να είναι κυρίαρχες στην ελληνική οικογένεια και η ανεργία πλήττει αυτόν ακριβώς τον κοινωνικό ρόλο. Από την άλλη το κυρίαρχο ελληνικό κοινωνικό πρότυπο για τον άντρα τον αποκλείει τόσο από το να συζητήσει τις ανησυχίες του με κοντινά του πρόσωπα όσο και να προσφύγει σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Όλα αυτά συντελούν στο να θεωρήσουμε πως οι άντρες που είναι πιστο ί σε όλους τους παραπάνω κοινωνικούς ρόλους αναμένεται να αντιμετωπίσουν και τις περισσότερες ψυχοκοινωνικές δυσκολίες.

         Επιπρόσθετα η ανεργία παρουσιάζει υψηλή συσχέτιση με άλλους ψυχολογικούς παράγοντες όπως η κατ άθλιψη και το άγχος καθώς και η σωματοποίηση με τους δύο πρώτους παράγοντες να έχουν υψηλή συσχέτιση με την αυτοκτονικότητα και τον τρίτο να έχει πληθώρα σωματικών συμπτωμάτων με κύρια τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο. Εκτιμάται ότι περίπου το 20% των ανέργων παρουσιάζει κατάθλιψη. Συνεπώς αν οι άνεργοι αγγίξουν το ενάμισι εκατομμύριο όπως εκτιμάται, μόνο μεταξύ των ανέργων περίπου 300.000 άτομα θα εμφανίσουν κατάθλιψη. Αυτό φυσικά δε σημαίνει πως οι υπόλοιποι δε θα εμφανίσουν μέρος των συμπτωμάτων αλλά όχι αρκετών για να γίνει η διάγνωση.

         Σύμφωνα με έρευνα του Μαρτίου του 2010 (Uutela, Antti, 2010) η αυτοκτονικότητα αναμένεται αυξημένη κυρ ίως στις ηλικίες 20-40 ενώ έχει φανεί πως τόσο προγράμματα για την αντιμετώπιση της ανεργίας αλλά και την επανένταξη ατόμων με ψυχικές δυσκολίες ανατρέπουν θετικά τα προγνωστικά.

         Τέλος είναι σημαντικό να περιγράψουμε τα στάδια μέσω των οποίων η ανεργία πλήττει το άτομο. Αρχικά το άτομο κατά τις πέντε πρώτες εβδομάδες ανεργίας έχει αυξημένη αισιοδοξία για την έκβαση της εργασιακής του αποκατάστασης  Για αυτούς που δεν έχουν βρει εργασία αρχίζει μια σειρά αλλαγών σε επίπεδο σκέψης και συναισθ ήματος "Γιατί να επιλεγώ εγώ για να μείνω άνεργος; Πού έχω ελλιπείς δεξιότητες;" Μια συνεχής διαδικασία μείωσης της αυτοεικόνας εξελίσσεται. Ως και τους έξι μήνες ανεργίας το στρες, η κατάθλιψη και η απώλεια του ύπνου είναι ιδιαίτερα συχνά ενώ μετά τους έξι μήνες τα συμπτώματα λαμβάνουν τη μορφή χρονιότητας. Από εκεί και πέρα υπάρχουν άτομα που στο γνωστικό σύστημα αυτοαναφοράς τους εμπεριέχεται η αίσθηση πως εκείνα επηρεάζουν την πορεία τους και εκείνα που πιστεύουν πως τα πράγματα απλά συμβαίνουν. Τα πρώτα εμφανίζουν μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα (Goldsmith,2008). Η ανεργία βιώνεται παρόμοια με το πένθος και η αντιμετώπιση ψυχικών συνεπειών θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ανάλογο τρόπο.

         Εν κατακλείδι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη πως η οικονομική κρίση μειώνει την πρόσβαση των πολιτών σε ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες τόσο με όρους μακροχρόνιας ψυχοθεραπείας όσο και βραχύχρονης συμβουλευτικής, η οποία προσφέρεται κυρίως ιδιωτικά με αποτέλεσμα την κακή διαχείριση των επιπτώσεων σε ομάδες πληθυσμού που αντιμετωπίζουν έντονες δυσκολίες και κύρια σε εκείνους που λόγω οικονομικής κρίσης αντιμετωπίζουν και τις μεγαλύτερες δυσκολίες οι οποίες αναμένεται και να ενταθούν το προσεχές διάστημα.

Κωνσταντίνα Μ. Ζιάγκου, Ψυχολόγος-Στέλεχος Κ.Π. «ΑΡΙΑΔΝΗ»  


«Οι γιορτές και τα καλύτερα δώρα για τον εαυτό μας»

   Οι γιορτές που έρχοναι, ακόμη και στην δύσκολη κοινωνικοοικονομική συγκυρία που βιώνουμε, είναι η περ ίοδος που κάνουμε ένα δωράκι και στον εαυτό μας ή που σχεδιάζουμε διάφορες αλλαγές στη ζωή μας όπως να κόψουμε το τσιγάρο, να αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο στην οικογένειά μας. Κάνουμε σχέδια που μέσα από το πρίσμα της γιορτινής αισιοδοξίας φαίνονται προσιτά χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη ότι για ορισμένες μεγάλες αλλαγές πρέπει να έχει ωριμάσει η στιγμή και η απόφαση μέσα μας. Οι γιορτές επειδή έχουν έναν χαρακτήρα εσωστρεφή προς την οικογένεια και τις σχέσεις, αποτελούν μια καλή ευκαιρία για ενδοσκόπηση.

   Στη διαδικασία αυτή η φροντίδα των σημαντικότερων για μας σχέσεων που μπορεί να είναι ο  σύντροφος, η οικογένεια, οι φίλοι ή οι συγγενείς, είναι ένα σημαντικό δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Στις γιορτές μπορούμε να κάνουμε την αρχή να βάλουμε ως προτεραιότητα, πριν από τα ψώνια, τα γεύματα και τις εξόδους, να χορτάσουμε τους κοντινούς μας ανθρώπους. Ο χρόνος, ακόμη και πολύ φορτωμένος, έχει την ιδιότητα να είναι ταυτόχρονα και ελαστικός και να χωράει πολλά πράγματα, αρκεί εμείς να είμαστε διαθέσιμοι να τους κάνουμε χώρο.

   Η τελετουργικότητα τείνει να εκλείψει από την καθημερινότητά μας. Συνήθως δεν προλαβαίνουμε να κ άνουμε τα πιο απλά πράγματα από την αρχή μέχρι το τέλος ή κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα με αποτέλεσμα να χάνουμε την αίσθηση πληρότητας και ικανοποίησης. Οι γιορτές είναι γεμάτες από μικρές και μεγ άλες ιεροτελεστίες και τελετουργικά όπως ιδιαίτερος στολισμός, μυρωδιές, μουσικές που οξύνουν τις αισθήσεις μας για να νιώσουμε πιο έντονα το εορταστικό κλίμα. Αυτό είναι σημαντικό να το μεταφέρουμε και στη ζω ή μας: να επιτρέψουμε στις αισθήσεις μας να είναι διαθέσιμες για να δέχονται και να αφομοιώνουν αυτά που μας συμβαίνουν για να μπορούμε στη συνέχεια να φιλτράρουμε ό,τι θέλουμε να κρατήσουμε.

   Οι γιορτές είναι επίσης αφορμή να αναγνωρίσουμε στον εαυτό μας αυτά που κατάφερε, είτε είναι μικρά καθημερινά πράγματα είτε είναι μεγαλύτερα επιτεύγματα. Να αναρωτηθούμε αν όλες οι απαιτήσεις που έχουμε από τον εαυτό μας είναι πράγματι αναγκαίες ή αν μπορούμε να βάλουμε προτεραιότητες και να αναβάλουμε κ άποιες για αργότερα. Ενδεχομένως να κάνουμε δυο βήματα πίσω και να κοιτάξουμε με επιείκεια τις αδυναμίες και τις δυσκολίες μας, λέγοντας οι ίδιοι στον εαυτό μας «δεν πειράζει…»,ή το «μπράβο…».

   Τέλος, η έννοια της πολυτέλειας είναι υποκειμενική και σημαίνει κάτι διαφορετικό για τον καθένα, ανάλογα με την φιλοσοφία και τον τρόπο ζωής του. Είναι σημαντικό να διατηρούμε για τον εαυτό μας την «πολυτέλεια της πολυτέλειας», τη δυνατότητα δηλαδή να περιμένουμε τις γιορτές για εμάς τους ίδιους αυτό το κάτι  λίγο πιο άχρηστο, λίγο πιο παράτολμο, λίγο πιο τρελό που πάντοτε επιθυμούσαμε.

   Η φροντίδα των αγαπημένων μας προσώπων, ο πολύτιμος χρόνος που θα τους αφιερώσουμε, οι μικρές τελετουργίες που θα χρωματίσουν την καθημερινότητα, η αναγνώριση των προσπαθειών μας και η μικρή πολυτέλεια που θα επιτρέψουμε στον εαυτό μας  είναι σημαντικά δώρα, δώρα με συναισθηματική αξία και δι άρκεια που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας.

Κωνσταντίνα Ζιάγκου, Ψυχολόγος, Στέλεχος Κ.Π. «ΑΡΙΑΔΝΗ»


H ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

       Με την είσοδο του παιδιού στο νηπιαγωγείο πραγματοποιούνται αλλαγές στην επίπονη και δύσκολη διαδικασία προσαρμογής. Οι αλλαγές αυτές είναι πολυεπίπεδες και εστιάζονται στις παρακάτω θεματικές ενότητες:

  • Το παιδί εγκαταλείπει το οικείο του περιβάλλον –είτε σπίτι είτε παιδικός σταθμός- και εισέρχεται σε ένα νέο, άγνωστο για εκείνο περιβάλλον που είναι το νηπιαγωγείο
  • Γίνεται μέλος μιας νέας ομάδας με νέες απαιτήσεις-διεκδικήσεις και με νέες ψυχοπαιδαγωγικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες
  • Στην φροντίδα που του παρέχουν οι γονείς το παιδί δέχεται και την φροντίδα και εκπαίδευση που προσφέρει ο νηπιαγωγός στο πλαίσιο του νηπιαγωγείου
  • Το παιδί εκτός από τον κύκλο των σημαντικών ατόμων που είναι για αυτό η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέλφια, ο παππούς και η γιαγιά προσθέτει ένα νέο πρόσωπο στη ζωή του, εξίσου σημαντικό, την νηπιαγωγό, την εύνοια και την αγάπη της οποίας προσπαθεί να κερδίσει

       Οι παραπάνω αλλαγές είναι πολύ σημαντικές και εμπεριέχουν κρίσεις και προκλήσεις που αφορούν το τρίπτυχο της σχέσης νήπιο-γονιός-νηπιαγωγός.

       Έτσι είναι δυνατό να εκδηλωθεί δυσκολία στην συμπεριφορά του νηπίου που ερμηνεύεται από τους ενήλικες ως γκρίνια, ανυπακοή, άρνηση ακόμη και παλινδρόμηση σε πρώιμες συμπεριφορές. Οι γονείς καλό είναι όχι μόνο να γνωρίζουν τις αντιδράσεις του παιδιού και να τις κατανοούν αλλά και να είναι ενήμεροι και ενημερωμένοι για την αντιμετώπισή τους. Συχνότατα οι γονείς ανησυχούν, προβληματίζονται και αναζητούν λύσεις απευθυνόμενοι και συνεργαζόμενοι με τον νηπιαγωγό.

       Το ίδιο το παιδί αντιλαμβάνεται τις συναισθηματικές διακυμάνσεις των γονιών του που προκαλούνται από την διαδικασία προσαρμογής του στο νηπιαγωγείο και στην περίπτωση εκείνη που οι γονείς δεν εξωτερικεύονται. Αρκετά συχνά το νήπιο δοκιμάζει ασυνείδητα τις αντοχές αλλά και τα όρια και την επιτρεπτικότητα των γονιών του στην δρομολογημένη σταδιακή και αργή διαδικασία αυτονόμησης και απεξάρτησης από την οικογενειακή εστία. Οι διεργασίες αυτές είναι λεπτές και δυσδι άκριτες και απαιτούν την σταθερή στάση και συμφωνία των γονιών αναφορικά με την συμπεριφορά τους απέναντι στο παιδί που προσαρμόζεται στο νηπιαγωγείο.

       Ουσιαστικά αποτελεί μια δύσκολη περίοδο για όλη την οικογένεια και όχι μόνο για το παιδί. Ο χρόνος προσαρμογής διαφοροποιείται και εξατομικεύεται ανάλογα με το παιδί και την οικογένεια. Σε γενικές γραμμές τα μικρότερα παιδιά προσαρμόζονται πιο γρήγορα από ότι τα μεγαλύτερα. Ο χρόνος προσαρμογής κυμαίνεται από μια εβδομάδα ως και 3 – 4 μήνες. Όταν ο χρόνος αυτός είναι μεγαλύτερος ίσως πρόκειται για δυσπροσαρμογή. Η προσαρμογή του παιδιού κρίνεται  από την συμπεριφορά του στην ομάδα των συνομηλίκων όπως από το πού κάθεται, πώς αισθάνεται στο χώρο, πώς τρώει, αν συμμετέχει στις δραστηριότητες του νηπιαγωγείου. Η συμπεριφορά του παιδιού που είναι διαμετρικά αντίθετη στο νηπιαγωγείο και το σπίτι στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα μη λειτουργικής προσαρμογής.

       Η καλή συνεργασία γονιών–νηπιαγωγών, η ευαισθησία και ενημερότητα του παιδαγωγού και του γονιού είναι η καλύτερη εγγύηση για την ολόπλευρη ανάπτυξη του νηπίου.

Κωνσταντίνα Μ. Ζιάγκου, Ψυχολόγος, στέλεχος Κέντρου Πρόληψης «ΑΡΙΑΔΝΗ»